Gedragsverandering

Wat is gedrag? Kun je gedrag meten? Gedrag is iets doen, is de wijze waarop iemand handelt of reageert op zijn omgeving. Daarbij is onderscheid te maken of je het ècht zelf wilt (intrinsiek gedrag) of dat je ertoe wordt aangezet (extrinsiek gedrag).

Intrinsiek gedrag vloeit voort uit de hoger liggende niveaus: capaciteiten, waarden, identiteit en zingeving (zie Bateson). Bij extrinsiek gedrag doe je wat je wordt opgedragen.

De mens is een wezen dat bestaat uit lichaam en geest, bij intrinsiek wordt het lichaam tot handelen aangezet vanuit de geest, bij extrinsiek is de geest uitgeschakeld.

Een interventie op gedrag kan dus een beïnvloeding zijn van het intrinsieke of het extrinsiek gedrag. Mensgerichtheid gaat uit van een samenwerking tussen mensen van lichaam en geest. En dat betekent beïnvloeding van het intrinsieke gedrag, beïnvloeding van de niveaus capaciteit, waarden en identiteit. Verandering op een niveau heeft effect naar boven en beneden, dus verbeteren van capaciteiten kan ook effect hebben op de waarden. Andersom heeft verandering van waarden effect op de identiteit en op capaciteiten. Mensen gaan op zoek.