Waarden en normen

Waarden zijn de aanvaarde opvattingen over wat goed of slecht is voor ons welzijn. Het zijn idealen die betekenis en significantie geven aan ons leven, uitgedrukt door prioriteiten.
Voorbeelden: vrijheid, rechtvaardigheid, zelfstandigheid, eerlijkheid, naastenliefde. De aanvaardde waarden vormen een abstract en algemeen systeem van (niet-geoperationaliseerde) criteria waarmee richting wordt gegeven aan het gedrag van mensen en de interactie tussen mensen en omgeving.

Normen zijn opvattingen over hoe men zich wel of niet moet gedragen in omstandigheden. Normen zijn gedragsregels, afspraken hoe te handelen. Ze regelen het dagelijks sociale verkeer, in organisaties is dat de samenwerking en de interactie met klanten.

Voorbeeld: ‘zelfstandigheid’ en ‘zelfsturing’ zijn waarden. Dit kan voor de één impliceren dat na opdrachtverstrekking de arbeid volledig zonder afstemming met de leidinggevende wordt uitgevoerd en voor de ander dat er regelmatig afstemming met de leidinggevende is. De afspraak wekelijks een korte rapportage per mail is een afgesproken gedragsregel, een norm.